• 12-636-18-51
  • wydawnictwo@plantpress.pl
ogrodinfo.pl
sad24.pl
warzywa.pl
sadinfo.pl
Numer 01/2000

WYRÓŻNIONE NOWOŚCI TARGÓW PLANTARIUM '99

Dla niektórych Plantarium jest synonimem nowości — nic dziwnego, impreza ta (ogólnie pisałam o niej w "Szkółkarstwie" 4/99) stała się swoistym festiwalem nowych kreacji roślinnych, jakie pojawiają się w szkółkarskiej branży. Choć nie są to wszystkie wprowadzane w danym roku na europejski rynek odmiany drzew i krzewów oraz bylin, to z pewnością Plantarium gromadzi ich najwięcej. Inne targi pozostają pod tym względem wyraźnie z tyłu.
W 1999 r. w Boskoop zaprezentowano ponad 60, oficjalnie zgłoszonych do oceny, nowości. Na poszczególnych stoiskach można się było doszukać kilkudziesięciu następnych. Czy te liczby powinny cieszyć, czy wręcz przeciwnie? Tak, jeśli w porę udaje się oddzielić ziarno od plew, czyli sprawdzić w praktyce, czy nowa odmiana rzeczywiście jest godna zainteresowania, nie — jeśli staje się ona powodem rozczarowania szkółkarzy, a przede wszystkim klientów. Cenną podpowiedzią są oceny profesjonalnego holenderskiego jury oceniającego rośliny zakwalifikowane do "konkursu nowości", który odbywa się tuż przed otwarciem Plantarium. W ubiegłym roku wyróżniono ich 34, przyznając — jak zwykle — złote, srebrne i brązowe medale. Poniżej przedstawiam niektóre z nagrodzonych odmian. Nietrudno zauważyć, że wiele z nich to formy "udziwnione" — karłowe, srebrzyste, złociste, pstre.

Najlepsza z najlepszych
Tradycyjnie wybrano nowość numer jeden. Za taką uznano perukowiec podolski (Cotinus coggygria) 'Ancot' (nazwa handlowa: 'Golden Spirit'). Ta odmiana, odznaczająca się żółtozielonymi, prawie okrągłymi liśćmi (fot. 1), pochodzi z holenderskiej szkółki Antigone Plantvermeerdering z Boskoop i znaleziona została wśród siewek ww. gatunku w 1992 roku.

FOT. 1. PERUKOWIEC PODOLSKI 'ANCOT' ('GOLDEN SPIRIT')


Po raz pierwszy trafiła do handlu w 1999 r. — na początku perukowiec ten sprzedawano tylko w Wielkiej Brytanii. Według opisu przedstawionego przez właścicieli nowej odmiany, krzewy rosną szybko — osiągają do 3 m wysokości po 10 latach — i mają gęsty pokrój, między innymi dzięki długim ogonkom liściowym. Do walorów odmiany 'Ancot' należy również jesienne, pomarańczowobrązowe przebarwienie liści. Jest ona jednak trudna w mnożeniu. Wykorzystuje się ją nie tylko jako typowy krzew, ale także jako źródło tzw. zieleni ciętej — w bukieciarstwie.

Pozostałe złote medalistki
- Powojnik (Clematis) 'Arabella' to odmiana bylinowa z grupy Diversifolia, pochodząca z hodowli Brytyjczyka, B. Fretwella (1990 r.), a zgłoszona jako nowość przez holenderską szkółkę J. van Zoest z Reeuwijk. W tworzeniu tego mieszańca miał udział gatunek C. integrifolia, od którego pochodzi niski wzrost 'Arabelli'. Doceniono obfitość (fot. 2) oraz długość jej kwitnienia (od czerwca do końca sierpnia), a także barwę liści. Kwiaty są stosunkowo drobne.

FOT. 2. POWOJNIK 'ARABELLA'


- Lavandula stoechas 'Avenue'. Lawenda ta pochodzi z duńskiej firmy Tvillinge Gaarden, a zgłoszona została przez belgijskie przedsiębiorstwo DeCook, które specjalizuje się w szklarniowej produkcji roślin balkonowo-rabatowych. Ostatni fakt uzmysławia, że ta — wrażliwa na mróz — krzewinka miałaby w naszych warunkach klimatycznych sezonowe zastosowanie. Holenderskie jury wyróżniło ją natomiast za możliwość różnorodnego wykorzystania — do ozdoby ogrodu (sadzona w gruncie), balkonu, tarasu, wnętrza (w doniczce) — oraz za walory dekoracyjne. To roślina, która "sama się sprzedaje", napisano w werdykcie.
- Turzyca Morrowa (Carex morrowii) 'Ice Dance' to zimozielona bylina o atrakcyjnych, kremowo-zielonych liściach i nietypowym charakterze wzrostu (fot. 3). Otóż odmiana ta wytwarza rozłogi, a zatem może być uprawiana jako roślina okrywowa. Pochodzi z USA, a na Plantarium pojawiła się dzięki holenderskiej szkółce Rijnbeek en Zoon BV. Trzeba podkreślić, że turzyca Morrowa, występująca w warunkach naturalnych w Japonii, nie jest całkiem odporna na mróz.

FOT. 3. TURZYCA MORROWA 'ICE DANCE'



Srebrne medalistki
- Jodła koreańska (Abies koreana) 'Blauer Eskimo' została zgłoszona przez holenderską szkółkę Libo, która w nietypowy sposób postanowiła uczcić swój srebrny jubileusz. Otóż podczas ubiegłorocznych targów Plantarium zaprezentowano 25 nowości odmianowych, aby liczba ta korespondowała z "okrągłymi" urodzinami firmy, mającej siedzibę w Limburgii, w miejscowości Baexem. Odmianę 'Blauer Escimo', wyselekcjonowaną w Niemczech przez Witboldta Mllera (znaleziona jako ,,czarcia miotła" na A. koreana 'Blauer Pfiff'), wyróżniono ze względu na ładny, stożkowaty pokrój oraz niebieski kolor igieł. Ta karłowata jodła, o rocznych przyrostach długości ok. 4 cm, charakteryzuje się ponadto jasną barwą pączków, które są pokryte białą żywicą i ładnie kontrastują z igłami jesienią oraz zimą (fot. 4).

FOT. 4. JODŁA KOREAŃSKA 'BLAUER ESKIMO'


- Jodła koreańska (Abies koreana) 'Cis' to bezprzewodnikowa forma, również pokazana przez szkółkę Libo (jak i pozostałe, nagrodzone medalami odmiany roślin iglastych), która wprowadziła tę "nowość" na rynek w 1992 roku (fot. 5). Wyselekcjonowana spośród siewek gatunku wyjściowego, przypomina jodłę balsamiczną 'Nana', ale przewyższa ją zdrowotnością oraz jest łatwiejsza w uprawie. 20-letni okaz mateczny A. koreana 'Cis', rosnący w szkółce Libo, ma 40 cm wysokości i 60 cm szerokości.

FOT. 5. JODŁA KOREAŃSKA 'CIS'


- Świerk kłujący (Picea pungens) 'Hermann Naue' wywodzi się z Niemiec. Przypomina odmianę 'Glauca Globosa', ale ma bardziej szare igły i mniej zwarty pokrój (fot. 6). Na szczególną uwagę zasługują szyszki, które pojawiają się na wierzchołkach pędów, już na dwuletnich krzewach (są podobne do szyszek P. abies 'Acrocona') i przybierają czerwonawobrązową barwę. Jurorzy podkreślali, że takie, wizualnie atrakcyjne, rośliny z szyszkami bardzo chętnie są kupowane, pod wpływem impulsu. Po 10 latach krzewy osiągają wysokość mniej więcej 50 cm, ale takie starsze okazy mają nieładny pokrój.

FOT. 6. ŚWIERK KŁUJĄCY 'HERMANN NAUE'


- Sosna wejmutka (Pinus strobus) 'Louie' wyróżnia się żółtawą barwą igieł (fot. 7), która zimą staje się intensywniejsza. 'Louie' rośnie wolniej niż gatunek — roczny przyrost wynosi 25 cm. Odmiana ta pochodzi z Ameryki.

FOT. 7. SOSNA WEJMUTKA 'LOUIE'


- Sekwojadendron olbrzymi (Sequoiadendron giganteum) 'Blauer Eichzwerg' to, według informacji firmy Libo, najmniejsza odmiana tego gatunku. Ma niebieskawe igły, które zielenieją przed zimą. Szczepione okazy osiągnęły po 6 latach wysokość mniej więcej 65 cm, te rozmnażane z sadzonek rosną jeszcze wolniej. Sekwojadendrony, które są wrażliwe na mróz, mogą być w naszym kraju sadzone tylko w rejonach o łagodnym mikroklimacie.
- Żywotnik zachodni (Thuja occidentalis) 'Mr Bowling Ball' wywodzi się ze Stanów Zjednoczonych. Ta młodociana, karłowa odmiana została znaleziona jako "czarcia miotła", prawdopodobnie w populacji T. occidentalis 'Pyramid Compacta'. Przedsiębiorstwo Libo określa odmianę 'Mr Bowling Ball' jako ulepszoną wersję 'Daniki'. Jest od niej wyższa, a ponadto ma ciekawszy pokrój, dzięki zakrzywionym wierzchołkom wzrostu (fot. 8). Młode igły są jasnozielone. Jurorzy podkreślali też zdrowotność nowej odmiany.

FOT. 8. ŻYWOTNIK ZACHODNI 'MR BOWLING BALL'


- Cyprysik groszkowy (Chamaecyparis pisifera) 'Little Kean' to zdrowa, karłowa forma o ładnym pokroju i srebrzystoniebieskich łuskach (fot. 9). W szkółce Libo mateczny okaz dorósł po 6 latach do wysokości 40 cm. 'Little Kean' jest mutantem pochodzącym od odmiany 'Baby Blue'. Jego łuski przypominają te u odmiany 'Boulevard', ale przewyższają je intensywniejszą barwą.

FOT. 9. CYPRYSIK GROSZKOWY 'LITTLE KEAN'


- Cyprysik Lawsona (Chamaecyparis lawsoniana) 'Rimpelaar' jest mutantem odmiany 'Elwoodii' znalezionym w Holandii. Jako forma karłowa dorasta po 5 latach do 25 cm wysokości. Nową odmianę wyróżniono przede wszystkim za kolor łusek — niebieskozielony do szarozielonego (fot. 10). Doceniono także pokrój krzewu, który jest gęsty i nie rozgałęzia się szeroko.

FOT. 10. CYPRYSIK LAWSONA 'RIMPELAAR'


- Irga Dammera (Cotoneaster x suecicus) 'Juliette' to nowa odmiana, mutant wyróżnionej podczas Plantarium '93 'Erlindy', znaleziony przez J. F. R. Kostera w Boskoop. Od tej ostatniej różni się jednak większą odpornością na słońce, dzięki czemu zielono-kremowo-różowe liście 'Juliette' (fot. 11) mają nie ulegać poparzeniom i późniejszemu brązowieniu. Ponadto 'Juliette' odznacza się bujniejszym wzrostem — krzew osiąga do 80–120 cm wysokości. Zgłoszona została jako nowość Plantarium '99 przez holenderską firmę Rosbergen & Grootendorst, ale już dwa lata wcześniej opisana była w "Dendroflorze" (nr 34/97). Irgę tę najczęściej produkuje się jako szczepioną formę pienną.

FOT. 11.IRGA DAMMERA 'JULIETTE'


- Modrzewnica pospolita (Andromeda polifolia) 'Blue Ice' zyskała uznanie jurorów jako najlepsza niebieskolistna odmiana tego gatunku (fot. 12). Została wyselekcjonowana w Kanadzie na Uniwersytecie British Columbia, a na Plantarium pokazana przez firmę Rosbergen & Grootendorst. Krzewinka ta odznacza się szybkim wzrostem — osiąga wysokość do ok. 40 cm. Kwitnie obficie, od kwietnia do czerwca. Ciemnoróżowe kwiaty ładnie kontrastują z liśćmi.

FOT. 12. MODRZEWNICA POSPOLITA 'BLUE ICE'


- Róża (Rosa) 'Poulpeacy' (nazwa handlowa: 'Peace Palace') pochodzi z duńskiej hodowli Poulsena. Ma żółtopomarańczowe, dobrze wypełnione kwiaty (fot. 13). Dorasta do 40–60 cm i jest polecana zarówno do uprawy w tarasowych pojemnikach, jak i w gruncie (okrywowa). Podkreśla się odporność tej odmiany na choroby. Pokazana została przez holenderską firmę Nolina Boomkwekerij BV.

FOT. 13. RÓŻA 'POULPEACY' ('PEACE PALACE')


- Miodunka (Pulmonaria) 'Majest' to bylina hodowli francuskiej. Wyróżnia się bardzo dużymi, srebrzystymi liśćmi (fot. 14). Osiąga wysokość do 30 cm. Dobra odmiana do kontrastowych kompozycji rabatowych. Kwitnie w marcu, kwietniu. Została zgłoszona jako nowość przez holenderskie przedsiębiorstwo CNB z Lisse.

FOT. 14. MIODUNKA 'MAJEST'


- Rozchodnik (Sedum) 'Frosty Morn' wywodzi się z Japonii i ma podobną budowę, jak przebojowa, okazała odmiana 'Matrona' tego samego rodzaju (patrz "Szkółkarstwo" 4/99). Inne charakterystyczne cechy 'Frosty Morn' to dwubarwne, biało obrzeżone liście oraz różowe kwiaty. Na Plantarium nowość tę zaprezentowała holenderska szkółka Rijnbeek en Zoon BV.

Brązowe medalistki
- Sosna górska (Pinus mugo) 'Varella' — tę niemiecką odmianę, o oryginalnych — długich i pofalowanych — igłach, przedstawiłam w "Szkółkarstwie" 2/99, w relacji z targów IPM '99.
- Cyprysik nutkajski (Chamaecyparis nootkatensis) 'Green Arrow' pochodzi z Kanady. Rośnie silnie — po 10 latach ma osiągać do 5 m wysokości. Jest to forma płacząca. Przywiązywanie głównego pędu do podpory w pierwszych kilku latach uprawy powoduje, że krzew utrzymuje później wyprostowany pokrój.
- Żywotnik wschodni (Thuja orientalis) 'Franky Boy' jest karłową, żółtolistną odmianą pochodzenia austriackiego, o niespotykanej u tego gatunku budowie pędów, które przypominają widłak. Wymaga formowania.
- Klon pospolity (Acer platanoides) 'Novush' to karłowa forma pochodząca z Niemiec. Rośliny 7-letnie osiagnęły wysokość około 70 cm i szerokość 20–25 cm. Na Plantarium '99 odmiana ta prezentowana była jako nowość przez szkółkę Libo. Ma oryginalny wygląd, bardziej kojarzy się z klonem palmowym niż pospolitym, także ze względu na budowę liści, które są głęboko wcinane (fot. 15).

FOT. 15. KLON POSPOLITY 'NOVUSH'



Niedocenione?
- Goryczki (Gentiana hybrida) z serii Shusni nie zostały wprawdzie nagrodzone medalem, ale zwracały powszechną uwagę. Na wyróżnienie zasługuje przede wszystkim odmiana 'Shusni Pink', o nietypowej dla goryczek, różowej barwie kwiatów — fot. 16). Nowe goryczki zaprezentowała holenderska firma Griffoen, która sprowadza materiał wyjściowy — rośliny pochodzące z kultur in vitro — z Niemiec. Rośliny kwitną od lipca do października, dorastają do 40 cm wysokości. W szkółce Griffoen produkuje się je w 1,5-litrowych pojemnikach (C14). Seria Shusni wywodzi się z Francji.

FOT. 16. GORYCZKA 'SHUSNI PINK'