Szkółkarstwo - strona g��wna  
       
 

Zapraszamy na nasze portale:

ogrodinfo.pl

ogrodinfo.pl

 

Szukaj: w roku: w kategorii:

W SZK?CE AGRESTU

Tomasz Werner

Numer archiwalny: 04/2004


Wysokie ceny owocw agrestu prze?o?y?y si? na wzrost zainteresowania plantatorw zak?adaniem towarowych plantacji tego krzewu. Niestety, wi?kszo?? z nich narzeka na brak dostatecznej liczby dost?pnych w szk?kach ro?lin agrestu. Dotyczy to zw?aszcza nowych odmian odpornych na ameryka?skiego m?czniaka agrestu. Sprowadzenie krzeww z zagranicy okazuje si? nieop?acalne, na przyk?ad w Niemczech materia? wyj?ciowy agrestu jest kilkakrotnie dro?szy od oferowanego przez krajowe szk?ki.


Formy pienne i krzaczaste

Krzysztof Pinkosz (fot. 1) z miejscowo?ci Mnich ko?o Bielska-Bia?ej od 1986 roku produkuje pienne oraz krzaczaste formy agrestu i porzeczek. Jeszcze trzy lata temu w szk?ce produkowano krzewy r?, z uwagi jednak na du?? produkcj? tych ro?lin w kraju i niskie ceny krzeww zaprzestano tej dzia?alno?ci.


Fot. 1. Krzysztof Pinkosz na kwaterze z piennymi formami agrestu

Do niedawna w szk?ce produkowano wy??cznie formy pienne agrestu i porzeczki (formy te obecnie dominuj?), ktrymi co roku interesuje si? wielu ogrodnikw-amatorw. Obni?enie cen oferowanych przez zak?ady przetwrcze za owoce i trudno?ci z pozyskaniem nowych odmian agres­tu przyczyni?y si? bowiem do tego, ?e na rynku nie przetrwa?y szk?ki specjalizuj?ce si? wy??cznie w produkcji krzaczastych form agrestu.
W szk?kach tych zachowa?y si? jednak mateczniki, dzi?ki ktrym stosunkowo szybko udaje si? odbudowa? produkcj? form krzaczastych agrestu. Jak uwa?a K. Pinkosz, w nast?pstwie wej?cia Polski do UE ?atwiej b?dzie tak?e sprowadzi? do reprodukcji nowe odporne na choroby i plenne odmiany. W gospodarstwie od tego roku przechodzi si? zarazem na produkcj? ro?lin zgodn? z normami CAC.

Problemy z m?czniakiem

Konieczno?? wprowadzenia do uprawy odmian odpornych na ameryka?skiego m?czniaka agres­tu doskonale pokazuje np. ten rok, w ktrym — pomimo intensywnej ochrony — choroba wyst?pi?a w du?ym nasileniu na plantacjach w ca?ym kraju. Cz?sto brak specjalistycznego sprz?tu do opryskiwania krzeww jagodowych przyczynia si? do pora?ania ro?lin przez grzyb Sphaerotheca mors-uvae, sprawc? tego m?czniaka. Problemw z t? chorob? nie maj? plantatorzy czy szk?karze, ktrzy uprawiaj? odmiany odporne, takie jak 'Invicta' (fot. 2) czy p?no dojrzewaj?ca bezkolcowa 'Speinfree'. Dobra na plantacje towarowe powinna by?, tak?e odporna na ameryka?skiego m?czniaka agrestu, odmiana 'Nies?uchowski'. Jej krzewy maj? wznios?y pokrj (fot. 3), przez co owoce mo?na ?atwo zbiera? kombajnem. Jest plenna, nale?y do najwcze?niej u nas dojrzewaj?cych i ma du?e, atrakcyjne owoce.


Fot. 2. 'Invicta' to jedna z najlepiej zapowiadaj?cych si?
odmian agrestu odpornych na ameryka?skiego m?czniaka


Fot. 3. 'Nies?uchowski' ma krzewy o wynios?ym pokroju

Matecznik

Agrest mo?na rozmna?a? przez odk?ady poziome, pionowe, sadzonki zielne i szczepienie. W gospodarstwie K. Pinkosza p?dy agrestu do szczepienia i produkcji form krzaczastych rozmna?a si? w mateczniku przez odk?ady pionowe. Zdecydowano si? na t? metod? ze wzgl?du na przewa?aj?c? produkcj? form piennych, co pozwala na wykorzys­tanie odk?adw w 100%. Dolny, 5-centymetrowy odcinek p?du stanowi sadzonk? do produkcji form krzaczastych, pozosta?a cz??? p?du jest ci?ta na zrazy i s?u?y do produkcji form piennych.

Ro?liny w mateczniku sadzi si? w rozstawie 1,2 m x 0,4 m (fot. 4). Rozstawa ta jest dopasowana do posiadanego w gospodarstwie parku maszynowego. Zarwno matecznik, jak i plantacje agrestu najlepiej zak?ada? jesieni?, z uwagi na wczesne rozpoczynanie wegetacji przez t? ro?lin?. Wczesn? wiosn? pogoda bardzo cz?sto uniemo?liwia posadzenie ro?lin. W pierwszym roku po posadzeniu przycina si? je wczesn? wios­n? na wysoko?ci 2 lub 3 oczek nad ziemi?, aby spowodowa? dobre rozkrzewienie. Dopiero w drugim roku, je?li krzew jest silny i dobrze rozro?ni?ty, mo?na przyst?powa? do podbierania odk?adw. W drugim roku po za?o?eniu matecznika wszystkie wyro?ni?te p?dy przycina si? pod koniec lutego na 2 lub 3 oczka. Ro?liny w mateczniku obsypuje si? ?rednio trzy razy w sezonie. Pierwszy raz — po osi?gni?ciu przez m?ode p?dy d?ugo?ci oko?o 12–15 cm — obsypuje si? je mechanicznie. Ma to zapobiec rozk?adaniu si? w mi?dzyrz?dziu nowo wyrastaj?cych p?dw. Kolejne obsypywanie przeprowadza si? r?cznie i polega ono g?wnie na wsypywaniu ziemi z mi?dzyrz?dzi w rz?dy ro?lin. Obsypywanie nale?y prowadzi? dopiero, gdy m?ode p?dy s? na wp? zdrewnia?e — zbyt wczesny zabieg mo?e by? przyczyn? wy?amywania p?dw.


Fot. 4. Ro?liny w mateczniku w pierwszym roku po posadzeniu

Nowe p?dy powinny by? obsypane na wysoko?? 8–10 cm. W celu lepszego ukorzeniania si? odk?adw agrestu w mateczniku ziemi? mo?na miesza? z trocinami. Odk?ady pobierane s? z matecznika p?n? jesieni? lub zim? w okresach odwil?y. Z jednej ro?liny w drugim roku po posadzeniu pobiera si? od 8 do 10 odk?adw, a w okresie pe?nej wydajno?ci szk?karskiej mo?na uzyskiwa? z nich ?rednio kilkana?cie wyro?ni?tych p?dw. Liczba pozyskiwanych odk?adw zale?y tak?e od odmiany. Ma?o wydajny w mateczniku jest, na przyk?ad, 'Nies?uchowski', wi?ksz? liczb? p?dw uzyskuje si? np. z odmiany 'Invicta' (fot. 5), ktrej krzewy zaczynaj? dominowa? w strukturze produkowanych ro?lin agrestu w szk?ce w Mnichu. Zwi?ksza? si? b?dzie tak?e udzia? w produkcji odmiany 'Speinfree'.


Fot. 5. 'Invicta' jest bardzo wydajna w mateczniku

Na podk?adkach

Szczepienie (fot. 6) pozwala na szybkie uzyskanie du?ej liczby ro?lin. Odmiany agrestu szczepi si? na porzeczce z?otej (Ribes aureum). Najlepsze s? wyselekcjonowane typy, ktre dobrze si? korzeni?. Ro?liny w gospodarstwie szczepi si? w r?ku 3-oczkowymi zrazami przez stosowanie zim? (od stycznia do marca). W zale?no?ci od sytemu przyj?tego w szk?ce, ro?liny mo?na sadzi? poni?ej lub powy?ej miejsca szczepienia. Wed?ug K. Pinkosza, szczepienie — z powodu ma?ej liczby przyj?? — jest praktykowane tylko w niewielu szk?kach rozmna?aj?cych agrest.


Fot. 6. Agrest mo?na tak?e rozmna?a? przez szczepienie

Decyduj?c si? na formy pienne (fot. 7) nale?y mie? w ofercie szk?ki sadowniczej agrest, porzeczk? czerwon?, czarn? i bia??. Jak uwa?a K. Pinkosz, najwi?cej powinno by? agrestu, mniej porzeczki czerwonej i czarnej, a najmniej bia?ej.


Fot. 7. W szk?ce dominuje produkcja piennych form agres­tu

Zaszczepione p?dy przechowywane s? w magazynach, sk?d wiosn? sadzi si? je do szk?ki na g??boko?? 15 cm, w rozstawie 10 cm x 60 cm. Dzi?ki bardzo dobrym warunkom wodnym i wysokiemu poziomowi wd gruntowych w tym rejonie — przez wielu okolice te nazywane s? "?abim krajem" — K. Pinkoszowi udaje si? wyprodukowa? ro?liny z silnie rozbudowanym systemem korzeniowym.

W szk?ce produkuj?cej formy pienne chwas­ty zwalcza si? mechanicznie oraz chemicznie, wczesn? wiosn? u?ywa si? herbicydw parz?cych (m.in. Basta 150 SL). W p?niejszym okresie, kiedy kora na podk?adkach zdrewnieje i usuni?te zostan? p?dy wyrastaj?ce poni?ej miejsca szczepienia, do zwalczania chwastw wykorzystuje si? herbicydy, ktrych substancj? czynn? jest glifosat. Do usuwania p?dw wyrastaj?cych z pnia porzeczki z?otej u?ywa si? frotowych r?cznikw, ktre przesuwa si? wzd?u? podk?adki.

Poszczeglne odmiany r?ni? si? przydatno?­ci? do produkcji szk?karskiej. Wed?ug K. Pinkosza, w przypadku odmian agrestu i porzeczek czarnych nie ma problemw z uzyskaniem w szk?ce ro?lin z zadowalaj?c? liczb? p?dw, ktra u ro?lin sprzedawanych w pierwszym wyborze wynosi 3. Najtrudniej zadowalaj?c? liczb? p?dw uzyska? u odmian porzeczki czerwonej. Wi?kszo?? rozmna?anych w gospodarstwie i sprzedawanych jako pienne krzeww porzeczki czerwonej to odmiany 'Jonkheer van Tets' i 'Losan'. Ta ostatnia w szk?ce tworzy ?adne korony z du?? liczb? bocznych p?dw, a ro?liny po posadzeniu na sta?e miejsce szybko przyrastaj? na grubo?? i cz?sto nie wymagaj? prowadzenia przy paliku.


powrt

 

Hasło Ogrodnicze| plantpress.pl | kontakt | polityka prywatności
  © 1998-2018 Plantpress Sp. z o.o.
 

NOTA PRAWNA

Materiały umieszczone na portalu www.szkolkarstwo.pl objęte są ochroną wynikającą z ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych, a właścicielem ich autorskich praw majątkowych jest Plantpress sp. z o.o z siedzibą w Krakowie.

Plantpress sp. z o.o z siedzibą w Krakowie zastrzega w rozumieniu art. 25 ust.1 pkt.1 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych, iż dalsze rozpowszechnianie aktualnych artykułów opublikowanych na portalu www.szkolkarstwo.pl jest zabronione niezależnie od celu w jakim rozpowszechnienie miałoby nastąpić, lub użytego środka przekazu.