Szkółkarstwo - strona główna  
       
 

Zapraszamy na portal ogrodniczy ogrodinfo.pl

ogrodinfo.pl

Szukaj: w roku: w kategorii:

ROŚLINY OZDOBNE

PRZYWARKA JAPOŃSKA - PNĄCZE ZAPOMNIANE

dr hab. Jerzy Tumiłowicz

Numer archiwalny: 04/2004


Przywarka japońska (Schizophragma hydrangeoides — fot. 1) należy do rodziny hortensjowatych (Hydrangeaceae) i jest jednym z 8 gatunków tego rodzaju, występujących w Azji Wschodniej. Łacińska nazwa gatunkowa świadczy o bliskim pokrewieństwie z hortensjami, a zwłaszcza z często uprawianą w ogrodach hortensją pnącą (Hydrangea petiolaris), do której jest zresztą bardzo podobna.





Fot. 1. Schizophragma hydrangeoides

Polskie obserwacje

To niezwykle rzadkie pnącze (czyt. też "Szkółkarstwo" 3/2004 — red.) było uprawiane w arboretum w Kórniku jeszcze w latach 50. ubiegłego stulecia. Po długiej przerwie ponownie je introdukowano w 1983 roku w Rogowie z nasion otrzymanych z ogrodu botanicznego w Kyoto, w Japonii. Obecnie 21-letni okaz rosnący w Rogowie przy starej sośnie wspiął się na wysokość 12 metrów, a grubość jego pędu przy ziemi wynosi 6 cm. Po raz pierwszy zakwitł w 1996 roku, a wysiane nasiona skiełkowały obficie, dzięki czemu wiele okazów nie tylko przekazano do innych ogrodów, ale przeznaczono również na sprzedaż.

W arboretum kórnickim uprawiano także drugi gatunek przywarki pochodzący z Chin — S. integrifolium, o większych, całobrzegich liściach i kwiatach długości do 7 cm, sterylnych. Rosła tam jeszcze w połowie lat 70., obecnie nie istnieje. Gatunek ten uważany jest jednak za wrażliwszy na mróz niż przywarka japońska.

Opis gatunku i odmian

Przywarkę japońską od hortensji pnącej najłat­wiej odróżnić po białych kwiatach sterylnych, wyrastających na obrzeżach kwiatostanu — płas­kiego baldachogrona o średnicy około 20 cm. U przywarki kwiatem sterylnym jest jeden, sercowaty "płatek" (w rzeczywistości są to przekształcone działki) o długości około 3 cm (fot. 2), u hortensji pnącej kwiat sterylny jest natomiast 4(5)-płatkowy. Przywarka zakwita na początku lipca, mniej więcej 2 tygodnie po hortensji. Kwiaty płodne są drobne. Owocem jest mała, żeberkowana torebka długości 5–7 mm. Zaschnięte kwiatostany, podobnie jak u hortensji pnącej, utrzymują się do wiosny (kwiaty sterylne zmieniają barwę na jasnobrązową, owocostany są ciemnobrązowe). Liście, o długich ogonkach, są jajowate, o nasadzie zaokrąglonej, długości 7–12 cm, zaostrzone i grubo, odlegle ząbkowane, zwłaszcza w górnej połowie liścia.


Fot. 2. S. hydrangeoides — kwiatostan

W porównaniu z hortensją pnącą, przywarka rośnie mniej bujnie, a rośliny nie są tak gęste
i szerokie. Kora na starych pędach ma u przywarki podłużne spękania, podczas gdy u hortensji łuszczy się papierzasto.

Znane są dwie odmiany przywarki japońskiej, z których jedna — 'Moonlight' — jest oferowana w Polsce. Jej liście mają sercowaty kształt, ciemnozielone nerwy i marmurkowatobiałe przestrzenie pomiędzy nimi (fot. 3). Szczególnie efektownie wygląda i rozwija się w miejscach zacienionych. Druga odmiana — 'Rosea' — tworzy lekko zaróżowione kwiaty sterylne oraz liście o czerwonych ogonkach.


Fot. 3. S. hydrangeoides 'Moonlight'

Rozmnażanie, wymagania i zastosowanie

Przywarkę łatwo rozmnożyć z nasion. Należy je wysiewać w końcu zimy do skrzynek w szklarni, do dobrze przesianej ziemi kompostowej z pias­kiem (2 : 1). Nasion nie należy przykrywać, natomiast skrzynkę powinno się przykryć szybą, a nasiona codziennie zraszać. Rozmnażanie z półzdrewniałych sadzonek w czerwcu i lipcu jest również możliwe, ale przywarka nie należy do gatunków łatwo wytwarzających korzenie.

Przywarki lubią gleby świeże i wilgotne o lekko kwaś­nym odczynie. Najlepiej rosną na stanowiskach częściowo ocienionych. Przy pomo­cy korzeni przybyszowych wspinają się po murach i drzewach, nie wymagają więc podpór. Są również przydatne jako rośliny okrywowe na zacienione stanowiska. Z uwagi na przydatność do sadzenia w takich miejscach oraz cechy ozdobne, przywarka japońska jest warta szerokiego rozpowszechnienia.


powrót

 

Hasło Ogrodnicze| plantpress.pl | kontakt | polityka prywatności
  © 1998-2013 Plantpress Sp. z o.o.
 

NOTA PRAWNA

Materiały umieszczone na portalu www.szkolkarstwo.pl objęte są ochroną wynikającą z ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych, a właścicielem ich autorskich praw majątkowych jest Plantpress sp. z o.o z siedzibą w Krakowie.

Plantpress sp. z o.o z siedzibą w Krakowie zastrzega w rozumieniu art. 25 ust.1 pkt.1 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych, iż dalsze rozpowszechnianie aktualnych artykułów opublikowanych na portalu www.szkolkarstwo.pl jest zabronione niezależnie od celu w jakim rozpowszechnienie miałoby nastąpić, lub użytego środka przekazu.