Szkółkarstwo - strona g��wna  
       
 

Zapraszamy na nasze portale:

ogrodinfo.pl

ogrodinfo.pl

 

Szukaj: w roku:

SPECJALIZACJA W PRODUKCJI PODK?ADEK

Tomasz Werner

Numer archiwalny: 01/2004


Nied?ugo staniemy si? cz?onkiem Unii Europejskiej, w czym wielu producentw drzewek owocowych upatruje mo?liwo?? zwi?kszenia dochodowo?ci produkcji w swoich gospodarstwach. W szk?kach sadowniczych w ostatnim sezonie szczeglnie dobrze sprzedawa?y si? drzewka odmian zaszczepionych na podk?adkach kar?owych z wysoko wyprowadzon? koron? i kilkoma p?dami bocznymi. Zauwa?alny jest tak?e trend kupowania przez sadownikw kilku, czasem nawet kilkunastu tysi?cy drzewek jednej odmiany, podobnej jako?ci i na tej samej podk?adce. I tutaj cz?sto zaczynaj? si? problemy, gdy? rozdrobnienie produkcji w poszczeglnych szk?kach cz?sto uniemo?liwia sprostanie takim zamwieniom. Z kolei producenci drzewek wini? za to sadownikw — ci rzadko zamawiaj? drzewka z rocznym wyprzedzeniem. W troch? lepszej sytuacji s? szk?karze zrzeszeni w organizacjach, na przyk?ad w Stowarzyszeniu Producentw Wysokiej Jako?ci Materia?u Szk?karskiego. Ich cz?onkowie staraj? si? produkowa? materia? podobnej jako?ci, co umo?liwia ??czenie oferty i przygotowanie du?ych jednorodnych partii drzewek.


Po wej?ciu do UE

Ireneusz J?drzejewski (fot. 1) prowadz?cy gospodarstwo szk?karskie na Kujawach, w K?obii ko?o W?oc?awka, nie obawia si? naszego wej?cia do UE, dok?d ju? od wielu lat sprzedaje produkowane u siebie podk?adki. Wed?ug niego, dzi?ki przyst?pieniu Polski do Unii mniejsze b?d? problemy ze sprowadzaniem ro?lin do dalszego rozmna?ania i ?atwiejszy b?dzie eksport wyprodukowanych ro?lin na Zachd. Wielkorotnie do tej pory, mimo braku mo?liwo?ci zakupu w kraju odpowiedniego materia?u do produkcji, szk?karz mia? problemy z otrzymaniem w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi zgody na import materia?u szk?kar­skiego z krajw Unii Europejskiej. Podkre?la, ?e administracja powinna pomaga?, a nie przeszkadza? i decydowa? za producenta, co b?dzie dla niego lepsze, a do tego nadal jeszcze sprowadza si? w praktyce b??dnie poj?ta rola urz?dnika. Fa?szywie poj?ty protekcjonizm pa?stwa i zmuszanie producenta do zakupu krajowego materia?u szk?karskiego poprzez zakaz importu materia?u innego, ni? produkowany w kraju, to droga do nik?d, twierdzi I. J?drzejewski.


Fot. 1. Ireneusz J?drzejewski w swojej szk?ce podk?adek

Wej?cie do UE i funkcjonuj?ce tam przepisy powinny tak?e — jego zdaniem — w znacznym stopniu zmniejszy? nielegaln? produkcj?. Obecne dzia?anie s?u?b odpowiedzialnych za kontrol? wprowadzanego do sprzeda?y materia?u sadowniczego jest przez wi?kszo?? szk?karzy ?le oceniane. Jako przyk?ad wymieniaj? oni targowiska szk?karskie na terenie Grjca czy Warki, gdzie "pod nosem" Inspekcji Ochrony Ro?lin i Nasiennictwa oraz policji sprzedaje si? nielegalnie wyprodukowane drzewka owocowe. Je?li sytuacja nie poprawi si?, coraz trudniej b?dzie szk?karzom produkuj?cym drzewka i ponosz?cym wszystkie op?aty konkurowa? z szar? stref?.

Struktura produkcji

W gospodarstwie I. J?drzejewskiego produkuje si? tylko podk?adki drzew owocowych. Ca?kowita powierzchnia matecznikw podk?adek wegetatywnych to 5 ha, a generatywnych — 2 ha. Szk?karz przej?? produkcj? podk?adek drzewek owocowych po swoim ojcu Lucjanie, wielokrotnie zwi?kszaj?c area? i zmieniaj?c struktur? produkcji. Podk?adki generatywne s? produkowane na gruntach dzier?awionych, przy czym nigdy nie powraca si? na wcze?niej wykorzystywane do tego celu pole. Zdaniem I. J?drzejewskiego, dzier?awa jest dob­rym sposobem racjonalizacji gospodarstwa, niestety, ma?o popularnym w?rd polskich rolnikw, a w produkcji szk?karskiej — ze wzgl?du na stan zdrowotny ro?lin — wr?cz konieczno?ci?. Jak podkre?la, dzi?ki specjalizacji jest w stanie produkowa? du?o podk?adek jednolitej, wysokiej jako?ci, a na takie zapotrzebowanie ro?nie. Specjalizacja — jego zdaniem — wymaga od producenta szczeglnie du?ego zaanga?owania, sprzyja uzyskiwaniu materia?u wysokiej jako?ci, ale wymusza wysok? jako?? produkcji. Gospodarstwo o w?skiej specjalizacji nie ma mo?liwo?ci rekompensowania ewentualnych strat w jednej ga??zi produkcji zys­kami osi?gni?tymi w innych ga??ziach, tak jak to ma miejsce w gospodarstwie wielokierunkowym. Specjalizacja umo?liwia jednak, na przyk?ad, obni?anie kosztw poprzez zmniejszenie jednostkowych kosztw sta?ych. Skala produkcji musi mie?ci? si? tak?e w wyznaczonych przez warunki ekonomiczne gospodarstwa granicach, obejmuj?cych ?rodki produkcji, organizacj? i mo?liwo?? sprzeda?y produktw.

Najwi?kszy udzia? w produkcji podk?adek jab?oni maj? 'M.9' oraz 'M.26', kolejne to 'P 14', 'P 22', 'P 60' i 'P 16' (fot. 2). Te podk?adki ciesz? si? coraz wi?kszym zainteresowaniem zagranicznych odbiorcw, ktrym sprzedaje si? oko?o po?owy wyprodukowanych ro?lin. W ubieg?ym roku za?o?ono tak?e nowy matecznik z podk?adkami — 'Pig­w? A' i 'Pigw? BA 29' (fot. 3), uzupe?niaj?c ofert? podk?adek wegetatywnych dla grusz (wcze?niej by?a w niej tylko 'Pigwa S1'). 'Pigwa BA 29' ro?nie wprawdzie nieco silniej ni? 'Pigwa A', jest jednak od niej odporniejsza na przemarzanie. Ma to w polskich warunkach klimatycznych szczeglne znaczenie, o czym mogli si? przekona? nasi szk?karze cho?by ostatniej zimy. Wszystkie produkowane w gospodarstwie I. J?drzejewskiego podk?adki wegetatywne s? wolne od wirusw. Rwnie? wi?kszo?? sprzedawanych przez niego podk?adek generatywnych ma ten status zdrowotno?ci. Z tych ostatnich coraz wi?kszym zainteresowaniem szk?karzy ciesz? si? wyselekcjonowane (wolne od wirusw) klony — antypka 'Popiel', czere?nia ptasia 'Alkawo', grusza kaukaska oraz ?liwa 'W?gierka Wangenheima'.


Fot. 2. Podk?adki polskiej hodowli (z grupy "P"), ktre coraz lepiej sprzedaj? si? za granic?


Fot. 3. Nowo posadzony matecznik 'Pigwy A' i 'Pigwy BA 29'

W mateczniku

Podk?adki wegetatywne rozmna?a si? g?wnie przez odk?ady pionowe. Tak eksploatowane mateczniki musz? by? zak?adane z wi?kszej liczby ro?lin. Ireneusz J?drzejewski zdecydowa? si? na taki sposb rozmna?ania ro?lin, gdy? w planach ma zmechanizowanie odejmowania podk?adek, co jest trudne w przypadku rozmna?ania przez odk?ady poziome. Ro?liny mateczne s? sadzone ?rednio w odst?pie co 15 cm, przy czym podk?adki silniej rosn?ce wymagaj? wi?kszych odst?pw, za? s?abiej rosn?ce sadzone s? w mniejszych odst?pach.

Warunkiem dobrego ukorzenienia si? p?dw jest ich odpowiednio wczesne obsypanie, co powoduje szybsze wybielenie si? dolnych cz??ci p?dw. Stosuje si? do tego ziemi?, przekompostowane trociny oraz torf. To, jaki materia? jest stosowany do obsypywania, zale?y od ?atwo?ci ukorzeniania si? podk?adki oraz rodzaju gleby. Dodatek torfu czy przekompostowanych trocin do ziemi z pola bardzo dobrze wp?ywa na ukorzenianie si? p?dw i sprzyja utrzymaniu w?a?ciwej wilgotno?ci pod?o?a wok? nich, cho? podnosi koszty produkcji. Pierwsze obsypywanie wykonuje si? najcz??ciej r?cznie, kolejne 2, 3 z wykorzystaniem obsypnika. Ju? w lipcu w mateczniku z podk?adek usuwa si? odrosty, dzi?ki czemu rany po odrostach nie stanowi? problemu w produkcji. Wi?kszo?? podk?adek odejmuje si? jesieni?. Posortowane traktuje si? fungicydami zapobiegaj?cymi chorobom grzybowym i uk?ada
w skrzyniopaletach, w ktrych do czasu sprzeda?y przechowywane s? w ch?odni. Nabywcy coraz cz??ciej odbieraj? zakupione podk?adki na wiosn?, tu? przed sadzeniem w szk?ce. Dlatego posiadanie ch?odni jest konieczno?ci?, cho? stanowi powa?n? inwestycj?. Buduj?c przechowalni? nale?y mo?liwie dok?adnie okre?li? przysz?e potrzeby w tej dziedzinie. Szk?karz ten zamierza rwnie? w najbli?szym czasie zmodernizowa? i powi?kszy? znajduj?c? si? w gospodarstwie przechowalni?.

Z jednej ro?liny matecznej 'M.9' uzyskuje si? ?rednio oko?o 4 handlowe podk?adki (fot. 4). Wprawdzie, jak mwi? I. J?drzejewski, znacznie wy?sz? wydajno?ci? w mateczniku cechuj? si? formy juwenilne tej podk?adki, jednak wykszta?caj? one wiele odrostw, dlatego drzewka na nich s? niech?tnie kupowane przez sadownikw. Form? przej?ciow?, daj?c? w mateczniku zadowalaj?c? liczb? podk?adek o dobrej jako?ci dla sadownikw, jest podklon T 337 i ten dominuje w mateczniku w K?obii. Szk?karz nie rezygnuje jednak z produkcji innych podklonw.


Fot. 4. 'M.9' ma najwi?kszy udzia? w produkcji podk?adek
w tym gospodarstwie

Podzia? na klasy

W gospodarstwie tym nie dzieli si? wyprodukowanych podk?adek na przeznaczone do sprzeda?y na Wschodzie, w kraju, czy na Zachd. Wszystkie przeznaczone do sprzeda?y produkty musz? spe?nia? jednolite wymagania jako?ciowe. Jedynie sposb sortowania podk?adek — wed?ug grubo?ci — mo?e si? r?ni?, w zale?no?ci od wymaga? odbiorcy. Do sprzeda?y nadaj? si? podk?adki wegetatywne maj?ce co najmniej trzy miejsca wyrastania korzeni oraz minimum 50 cm wysoko?­ci. Szk?karz nie uznaje podzia?u przeznaczonych do sprzeda?y podk?adek na gatunki wed?ug stopnia ukorzenienia, co jest nadal w Polsce powszechn? praktyk?. Ze wzgl?du na grubo?? p?du, podk?adki wegetatywne sortuje si? na trzy klasy: 6–8 mm, 8–10 mm, 10–12 mm. Od kilku lat w gospodarstwie nie sprzedaje si? ju? podk?adek cie?szych ni? 6-milimetrowe, s? one ewentualnie jeszcze przez rok uprawiane w szk?ce. Podnosi to jednak znacznie koszty produkcji. Do okulizacji sprzedaje si? materia? w przedziale 6–8 mm, a do szczepienia 10–12 mm. ?rodkowa klasa grubo?ci jest wybierana przez niektrych szk?karzy (zw?aszcza na s?absze gleby) do okulizacji, a cz??ciowo rwnie? do szczepienia. Oko?o 70% materia?u sprzedawanego na Zachd jest przeznaczone do szczepienia zimowego w r?ku, cho? zwi?ksza si? rwnie? liczba osb produkuj?cych
w ten sposb drzewka owocowe w Polsce. Zdaniem I. J?drzejewskiego, popularno?? okuli-
zacji w?rd polskich producentw drzewek jest bardziej przyzwyczajeniem ni? racjonalnym wyborem.

Podk?adki generatywne (fot. 5), ktre nie mog? by? ni?sze ni? 30 cm, sortowane s? na cztery klasy grubo?ci: 4–5 mm, 5–7 mm, 7–9 mm i 9–11 mm. Od wielu lat w gospodarstwie grubo?? tych podk?adek mierzy si? 10 cm powy?ej szyjki korzeniowej. Podobnie mierzy si? grubo?? podk?adek wegetatywnych — 10 cm powy?ej grnego miejsca wyrastania korzeni. W ten sposb kupuj?cy mo?e mie? pewno??, ?e materia? o zamwionej grubo?ci rzeczywi?cie spe?nia jego oczekiwania. Sortowanie odbywa si? r?cznie, w specjalnym pomieszczeniu (sortownia). Jak twierdzi szk?karz, odejmowanie i sortowanie podk?adek s? pracami, w ktrych trakcie konieczna jest jego ci?g?a obecno??.


Fot. 5. Przechowywane podk?adki generatywne dla drzew pestkowych

'W?gierka Wangenheima'

W K?obii od kilku lat produkuje si? t? generatywn? podk?adk? dla ?liw — co roku zwi?ksza si? zapotrzebowanie na ni?. Pocz?tkowo niech?tnie kupowano do zak?adania sadw drzewka na niej wyprodukowane, ale szybko przekonano si? o jej przydatno?ci sadowniczej i obecnie w szk?kach nie ma problemu z ich sprzeda??. Siewka 'W?gierki Wangenheima' nie jest jednak podk?adk? ?atw? do wyprodukowania. Je?li nasiona pochodz? z drzew zawirusowanych, ?le kie?kuj?, a otrzymane podk?adki nie s? wyrwnane. Dlatego w gospodarstwie za?o?ono jeden z pierwszych odwirusowanych sadw nasiennych tej podk?adki, o powierzchni oko?o 1 hektara. Siewka 'W?gierki Wangenheima' wymaga tak?e znacznie dok?adniejszej ni? a?ycza ochrony przed szkodnikami, zw?aszcza przed pordzewiaczem ?liwowym, mszycami i prz?dziorkami.

U?atwi? sobie produkcj? drzewek

W gospodarstwie brata Ireneusza, Tomasza J?drzejewskiego, rwnie? w K?obii, rocznie produkuje si? oko?o 100–120 tys. drzewek owocowych. Jest on jednym z niewielu polskich szk?karzy, ktrzy nie posiadaj? w?asnego matecznika — wszystkie podk?adki kupuje u brata. Taka forma produkcji jest, wed?ug T. J?drzejewskiego, znacznie wygodniejsza. Pozwala si? skoncentrowa? tylko na produkcji drzewek, a przy corocznym zakupie du?ej liczby podk?adek i obecnej cenie tego materia?u jest to rozwi?zanie uzasadnione ekonomicznie.

T. J?drzejewski produkuje g?wnie jednoroczne okulany jab?oni, grusz, ?liw i czere?ni. Wi?kszo?? drzewek jab?oni szczepi na podk?adkach 'M.9', 'M.26' i 'P 60'. Wed?ug niego, nie ma potrzeby produkowania drzewek dwuletnich z jednoroczn? koron? w przypadku niektrych odmian. Tak, na przyk?ad, jest ze sportami 'Jonagolda', ktre w szk?ce wytwarzaj? koron? z kilkoma p?dami bocznymi, tote? wystarczy zako?czy? produkcj? po jednym roku uprawy (fot. 6). W szk?ce tej w ostatnim czasie dominuj? w produkcji ciemno wybarwiaj?ce si? sporty 'Jonagolda' — 'Rubinstar' i 'Jonagold Decosta'. Od dwch lat ro?nie sprzeda? drzewek odmiany 'Gala Must', ktr? w ko?cu nauczyli si? uprawia? sadownicy, a jej owoce przyj??y si? na rynku. W produkcji jest tak?e 'Elise', ponownie wchodz?ca do uprawy w naszych sadach. W tym roku Stowarzyszenie Producentw Wysokiej Jako?ci Materia?u Szk?karskiego, ktrego cz?onkiem jest T. J?drzejewski, postawi?o na promocj? tej odmiany w?rd sadownikw. W tym celu przygotowano materia?y reklamowe w atrakcyjny sposb przedstawiaj?ce t? odmian?. Du?y nacisk po?o?ono tak?e na kampani? informacyjn? dotycz?c? wymaga? tej odmiany w sadzie. Na efekty szeroko zakrojonej akcji promocyjnej trzeba b?dzie jednak poczeka?, a sadownicy musz? si? przekona? o tym, ?e odmiana ta przy odpowiedniej technologii produkcji spe?nia wszystkie wymagania stawiane nowym odmianom w UE.


Fot. 6. Wed?ug Tomasza J?drzejewskiego, w przypadku sportw 'Jonagolda', ktre dobrze si? rozga??ziaj?, wystarczy produkowa? jednoroczne okulanty


powrt

 

Hasło Ogrodnicze| plantpress.pl | kontakt | polityka prywatności
  © 1998-2018 Plantpress Sp. z o.o.
 

NOTA PRAWNA

Materiały umieszczone na portalu www.szkolkarstwo.pl objęte są ochroną wynikającą z ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych, a właścicielem ich autorskich praw majątkowych jest Plantpress sp. z o.o z siedzibą w Krakowie.

Plantpress sp. z o.o z siedzibą w Krakowie zastrzega w rozumieniu art. 25 ust.1 pkt.1 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych, iż dalsze rozpowszechnianie aktualnych artykułów opublikowanych na portalu www.szkolkarstwo.pl jest zabronione niezależnie od celu w jakim rozpowszechnienie miałoby nastąpić, lub użytego środka przekazu.