Szkółkarstwo - strona g��wna  
       
 

Zapraszamy na nasze portale:

ogrodinfo.pl

ogrodinfo.pl

 

Szukaj: w roku:

RO?LINY OZDOBNE

NIEODKRYTE GWIAZDY CHI?SKIEJ DENDROFLORY CZ. II

Mgr Piotr Banaszczak

Numer archiwalny: 04/2003


W pierwszej cz??ci artyku?u, ktry zamie?cili?my w poprzednim numerze "Szk?karstwa" Autor przedstawi? nast?puj?ce gatunki: Aralia elata, Decaisnea fargesii, Ruonymus macropterus, Heptacodium miconioides, Kalopanax septemlobus (red.).


Mahonia bealei, M. japonica

Oba gatunki s? do siebie podobne. S? to zimozielone krzewy dorastaj?ce w naturze do 4 m, u nas osi?gaj? zapewne nie wi?cej ni? 1–2 m wysoko?ci. Wyprostowane p?dy wyrastaj?ce z szyi korzeniowej w formie p?czka s? rzadko rozga??zione i ulistnione w grnej cz??ci. Pierzastoz?o?one li?cie, wyrastaj?ce w formie rozet, s? bardzo dekoracyjne, sk?adaj? si? z 9–15 sztywnych, b?yszcz?cych i odlegle ostro z?bkowanych listkw (fot. 1). U M. bealei maj? lekko niebieskawy odcie?. Osi?gaj? d?ugo?? 30–40 cm. Kwiatostany mahonii japo?skiej s? bardzo d?ugie (10–20 cm) i zwisaj?ce, u M. bealei s? krtsze, 7–15-centymetrowe i podniesione. W obydwu przypadkach s? to grona ??tych, pachn?cych i bardzo wcze?nie rozwijaj?cych si? wiosn? kwiatw. Owocami s? kuliste, do 1 cm ?rednicy, czarne jagody z niebieskim nalotem.


FOT. 1. MAHONIA BEALEI

Mahonie te maj? g??boki system korzeniowy i nie wydaj? odrostw korzeniowych. Mog? by? wra?liwe na mrozy w naszych warunkach i dlatego polecane s? jedynie dla najcieplejszych obszarw kraju. Najlepiej czuj? si? na os?oni?tych od wiatrw stanowiskach, w miejscach p?cienistych i cienistych, s? bardzo tolerancyjne wzgl?dem ?wiat?a. Znosz? s?siedztwo drzew, s? rwnie? odporne na zanieczyszczenia miejskie. Gleba powinna by? ?yzna, prchniczna i wilgotna, kwa?na do lekko zasadowej.

Rozmna?ane s? z nasion wysiewanych zaraz po zbiorze lub po stratyfikacji wiosn?, a tak?e z sadzonek p?kowych od czerwca do lipca (M. bealei) lub od pa?dziernika do listopada (M. japonica).

Styrakowiec japo?ski (Pterostyrax hispida)

Styrakowiec to du?y, szybko rosn?cy i roz?o?ysty krzew, tworz?cy niekiedy niewielkie drzewa. Pochodzi z Japoni i Chin. Dorasta do 5 m wysoko?ci. Ma bardzo egzotyczny wygl?d. Li?cie s? du?e, do 20 cm d?ugo?ci, bardzo cienkie, owalne i drobno z?bkowane. Kwiaty rozwijaj? si? na pocz?tku lata. Zebrane s? w obfitych, zwisaj?cych wiechach, d?ugo?ci 10–20 cm (fot. 2). S? bia?e, przyjemnie pachn? i maj? d?ugie, wystaj?ce ponad p?atki, liczne pr?ciki. Kwitnienie jest bardzo obfite i daje efekt troch? podobny do tego u z?otokapw. Jesieni? mi?dzy li??mi zwisaj? liczne, d?ugie owocostany z jasnobr?zowymi, szczeciniastymi owocami. Li?cie jednak si? nie przebarwiaj?.


FOT. 2. KWIATOSTANY STYRAKOWCA JAPO?SKIEGO

Styrakowiec najlepiej ro?nie na ?wie?ych, ?yznych i kwa?nych glebach oraz w s?onecznym lub lekko zacienionym, os?oni?tym miejscu. Jednoroczne d?ugop?dy do?? p?no ko?cz? wegetacj? i mog? by? uszkadzane przez wczesne mrozy, ale krzew szybko si? regeneruje (po ostatniej zimie w Rogowie przemarz?y jedynie najm?odsze p?dy). Jego odporno?? na mrz jest umiarkowana w wi?kszo?ci rejonw naszego kraju. Styrakowiec powinien mie? du?o miejsca wok? siebie, gdy? rozrasta si? do?? szeroko, a ponadto w zag?szczeniu nie mo?na w pe?ni doceni? walorw dekoracyjnych tego krzewu.

Naj?atwiej rozmna?a si? z nasion, ktre nie wymagaj? stratyfikowania, albo z sadzonek zielnych ukorzenianych w czerwcu, lipcu.

Kielichowiec chi?ski (Sinocalycanthus chinensis)

Jest to gatunek opisany dopiero w 1963 roku. Nale?y do reliktw systematycznych, ktrych zdolno?ci adaptacyjne pozwalaj? danemu gatunkowi na wyst?powanie daleko poza jego naturalnym rejonem (w tym przypadku — prowincj? Zhejiang w centralnych Chinach, w klimacie podzwrotnikowym). Na razie jest to bardzo rzadki krzew, rosn?cy w Polsce jedynie w arboretach w Rogowie i Glinnej, gdzie zreszt? dokonano pierwszej jego introdukcji w Europie,
a tak?e we Wroc?awiu i Sycowie. Dorasta do wysoko?ci 2–3 m. Ma roz?o?ysty pokrj i jasne p?dy, a tak?e du?e, b?yszcz?ce, owalne li?cie d?ugo?ci oko?o 15 cm. Kwiaty pojawiaj? si? w po?owie czerwca i zdobi? krzew przez ca?y lipiec (fot. 3). S? du?e, o ?rednicy 7 cm, czarkowate, z dwoma ok?kami p?atkw. Zewn?trzny, wi?kszy ok?ek utworzony jest przez 8–10 bia?ych, szerokich i zaokr?glonych p?atkw. Drugi, wewn?trzny — przez ma?e, ??te p?atki, ktre otaczaj? s?upek i pr?ciki. Kwiaty s? bardzo dekoracyjne, podobne z daleka do kwiatw niektrych p?no kwitn?cych magnolii (np. Magnolia sieboldii), ale bardzo wra?liwe na obfite deszcze (szybko wtedy przekwitaj? lub zamieraj?).


FOT. 3. SINOCALYCANTHUS CHINENSIS

Kielichowiec chi?ski jest do?? odporny na nasze mrozy — bardzo niska temperatura (–30oC) uszkadza jedynie p?dy. Krzew dobrze ro?nie w p?cieniu. Powinien by? sadzony na stanowiskach os?oni?tych od silnych wiatrw, gdy? jego du?e li?cie s? delikatne i ?atwo ulegaj? mechanicznym uszkodzeniom. Na podstawie dotychczasowych obserwacji kilku rosn?cych w Polsce egzemplarzy mo?na przypuszcza?, ?e krzew ten mo?e by? uprawiany prawie w ca?ym kraju, cho? z pewno?ci? znacznie wi?ksze szanse na przezimowanie b?d? mia?y okazy sadzone w cieplejszych, zachodnich rejonach Polski. Wymaga on zdecydowanie dalszych obserwacji oraz do?wiadcze? nad metodami rozmna?ania z nasion, ktre w Rogowie s? stratyfikowane i wysiewane wiosn?, i z sadzonek zielnych lub p?zdrewnia?ych latem.

Sinofranchetia chinensis

Ma znaczenie raczej jako ciekawostka ni? typowa ro?lina ozdobna. Jest jedynym przedstawicielem swojego rodzaju, ktry reprezentuje rodzin? Lardizabalaceae (t? sam?, do ktrej nale?y palecznik chi?ski — Decaisnea fargesii). Jest niewielkim, szybko rosn?cym i dwupiennym pn?czem, dorastaj?cym do wysoko?ci 5–10 m, o czerwonych m?odych p?dach owijaj?cych si? wok? podpr. Li?cie s? trjlistkowe, o owalnych do odwrotnie jajowatych listkach, lekko niebieskawe od spodu. Kwiaty pojawiaj?ce si? w maju, s? do?? drobne, ma?o dekoracyjne, bia?e, umieszczone w zwisaj?cych, 10-centymetrowych gronach. Ciekawe natomiast s? owoce — kuliste, mi?siste, barwy lila, oko?o 1,5–2-centymetrowej ?rednicy (fot. 4) — zwykle zgrupowane po trzy, jadalne. Dojrzewaj? w pa?dzierniku.


FOT. 4. SINOFRANCHETIA CHINENSIS

Sinofranchetia chinensis najlepiej ro?nie w p?cieniu albo na s?o?cu. Wymaga ?yznych gleb, ktre mog? by? piaszczyste b?d? gliniaste. Nasada krzewu powinna by? okrywana na zim?, gdy? mo?e przemarza?. Ro?lina bywa te? uszkadzana przez p?nowiosenne przymrozki.
Rozmna?a si? z nasion wysiewanych zaraz po zbiorze, ktre wschodz? wiosn? nast?pnego roku. Mo?na te? sadzonkowa? w lipcu, sierpniu (sadzonki p?zdrewnia?e).

Styrak japo?ski (Styrax japonica), styrak wielkolistny (S. obassia)

Dwa wy?ej wymienione styraki s? najbardziej dekoracyjne (szczeglnie S. japonica) i najodporniejsze na mrz spo?rd ponad 100 gatunkw z rodzaju Styrax. Styrak japo?ski osi?ga u nas kilkumetrow? wysoko?? — jest krzewem o horyzontalnie rozpostartych ga??ziach ze zwisaj?cymi ko?cami. Li?cie, d?ugo?ci 2–8 cm, s? eliptyczne, zaostrzone. Bia?e kwiaty z licznymi ??tymi pr?cikami pojawiaj? si? wczesnym latem i zwisaj? po kilka na d?ugich szypu?kach. Kwitnienie jest bardzo obfite (fot. 5).


FOT. 5. KWIATY STYRAKA JAPO?SKIEGO

Styrax obassia osi?ga wi?ksze rozmiary ni? poprzedni gatunek — mo?e by? ma?ym drzewkiem (do 10 m wysoko?ci). M?ode p?dy maj? charakterystyczne ow?osienie. Li?cie — du?e, bardzo dekoracyjne — s? szerokojajowate, od spodu mi?kko ow?osione, w grnej po?owie odlegle z?bkowane. Kwiaty, podobne jak u S. japonica, pojawiaj? si? mniej obficie i zebrane s? w d?ugie, 20-centymetrowe, zwisaj?ce grona (fot. 6). Styrak wielkolistny jest nieco wra?liwszy na mrozy od japo?skiego.


FOT. 6. STYRAK WIELKOLISTNY W OKRESIE KWITNIENIA

Styraki lubi? gliniasto-piaszczyste, kwa?ne gleby i s?oneczne albo p?cieniste stanowiska. Krzewy te nale?y sadzi? w pewnej odleg?o?ci od innych ro?lin, gdy? wyr?niaj? si? dekoracyjnym roz?o?ystym pokrojem.

Dobrze rozmna?aj? si? ze stratyfikowanych nasion, ale m?ode siewki s? bardzo wra?liwe na mrozy.

Symplocos paniculata

Jest to roz?o?ysty, wolno rosn?cy krzew, czasami drzewkowaty, dorastaj?cy do 4 m wysoko?ci. Li?cie o pomarszczonej blaszce, 4–7-centymetrowej d?ugo?ci, s? owalne do odwrotnie jajowatych. Nie przebarwiaj? si? jesieni?. Kwiaty — drobne, bia?e i pachn?ce — zebrane s? w g?ste, ma?e, kilkucentymetrowej d?ugo?ci wiechy. Kwitnienie przypada na p?n? wiosn? (V–VI) i jest do?? obfite (fot. 7). Jednak?e prawdziw? ozdob? S. paniculata stanowi? owoce — bardzo liczne, do?? drobne, kuliste jagody ?rednicy 3–8 mm (fot. 8), o niespotykanej, lazurowoniebieskiej barwie (zdarzaj? si? tak?e okazy o bia?ych owocach). Gatunek ten najlepiej owocuje sadzony w wi?kszych grupach (zapylenie wy??cznie krzy?owe). Je?li owoce nie zostan? zjedzone przez ptaki, wisz? przez ca?? jesie? a? do opadni?cia wszystkich li?ci.


FOT. 7. SYMPLOCOS PANICULATA W OKRESIE KWITNIENIA


FOT. 8. SYMPLOCOS PANICULATA – OWOCE

Symplocos najlepiej ro?nie w pe?nym s?o?cu, ewentualnie w lekkim zacienieniu oraz na przepuszczalnych, ?wie?ych i kwa?nych glebach.

Krzew ten rozmna?a si? przez nasiona wysiewane zaraz po zbiorze jesieni? lub stratyfikowane
i wysiewane wczesn? wiosn?. Mog? przelegiwa? rok i d?u?ej, zanim skie?kuj?. Inn? metod? mno?enia jest sadzonkowanie — sadzonki p?zdrewnia?e mo?na pobiera? w lipcu, sierpniu. ?atwo si? ukorzeniaj? w ci?gu 4 tygodni.


powrt

 

Hasło Ogrodnicze| plantpress.pl | kontakt | polityka prywatności
  © 1998-2018 Plantpress Sp. z o.o.
 

NOTA PRAWNA

Materiały umieszczone na portalu www.szkolkarstwo.pl objęte są ochroną wynikającą z ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych, a właścicielem ich autorskich praw majątkowych jest Plantpress sp. z o.o z siedzibą w Krakowie.

Plantpress sp. z o.o z siedzibą w Krakowie zastrzega w rozumieniu art. 25 ust.1 pkt.1 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych, iż dalsze rozpowszechnianie aktualnych artykułów opublikowanych na portalu www.szkolkarstwo.pl jest zabronione niezależnie od celu w jakim rozpowszechnienie miałoby nastąpić, lub użytego środka przekazu.